DUNYO KOMPYUTER LINGVISTIKASIDA SOHAVIY TEZAURUS YARATISHGA OID TAJRIBALAR TAHLILI
Keywords:
Kompyuter lingvistikasi, sohaviy tezaurus, tabiiy tilni qayta ishlash (NLP), bilim bazasi, semantik tahlil, leksikografiya, maʼlumotlarni tuzish, ontologiya.Abstract
Maqolada dunyo kompyuter lingvistikasida sohaviy tezaurus yaratish bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar tahlil qilinadi. Soha bo‘yicha yetakchi ilmiy yondashuvlar, modellash metodlari va tezaurus tuzish jarayonida qo‘llanilayotgan texnologiyalar ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, turli tillardagi sohaviy tezauruslarning afzalliklari va kamchiliklari muhokama qilinadi hamda ularning tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) tizimlaridagi roli yoritiladi. Tadqiqot natijalari sohaviy tezauruslarni yaratishda samarali yondashuvlarni aniqlash va ularning amaliy qo‘llanilish imkoniyatlarini kengaytirishga yo‘naltirilgan.
References
1. Arutyunova N. D. Tilshunoslik semantikasi: tilning sinonimik vositalari. – Moskva: Nauka, 2019.
2. Voronin S. V. Kompyuter leksikografiyasi va elektron tezauruslar yaratish muammolari. – Sankt-Peterburg: SpbDU nashriyoti, 2020.
3. Kuznetsov A. A. Tabiiy tilni avtomatik qayta ishlash: zamonaviy yondashuvlar. – Moskva: Fizmatlit, 2021.
4. Trifonov Yu. V. Mashinali o‘rganish usullari va ularning ontologiyalar hamda tezauruslar yaratishdagi o‘rni. – Qozon: Qozon universiteti, 2022.
5. Fellbaum C. WordNet: Elektron leksik ma’lumotlar bazasi. – Kembrij: MIT Press, 1998.
6. Jurafsky D., Martin J. Nutq va tilni qayta ishlash. – 3-nashr, Prentice Hall, 2022.
7. Yusupov A. O‘zbek tilida kompyuter lingvistikasi va avtomatlashtirilgan tezauruslar yaratish tamoyillari. – Toshkent: Fan, 2023.
